Διατροφή & ιώσεις

Το φθινόπωρο τελειώνει και με το χειμώνα προ των πυλών πολλοί είναι εκείνοι που αναρωτιούνται για το πώς μπορούν να προστατευτούν από τις εποχικές ιώσεις.

Τη χειμερινή περίοδο τόσο το κοινό κρυολόγημα όσο και η γρίπη κάνουν συχνότερα την εμφάνισή τους ενώ δεν λείπουν οι χρονικές περίοδοι που βρίσκονται σε έξαρση και παίρνουν την μορφή επιδημικού φαινομένου. Ο κρύος καιρός ευνοεί ιδιαίτερα την ανάπτυξη ιογενών λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος (μύτη, ιγμόρεια, φάρυγγας) όχι λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών και της υγρασίας, όπως λανθασμένα πιστεύεται, αλλά γιατί αναγκάζει τον πληθυσμό να βρίσκεται σε κλειστούς χώρους κάνοντας φυσικά εξαιρετικά εύκολη τη μετάδοση τέτοιων ασθενειών μέσω των σταγονιδίων του βήχα ή του φτερνίσματος κατά τον συγχρωτισμό.

Πώς μπορεί όμως κανείς να προστατευτεί από τις ιώσεις αυτές που καταβάλλουν τον οργανισμό και προκαλούν έντονη δυσφορία και κακή διάθεση όσο διαρκούν; Η αλόγιστη χρήση φαρμάκων, κυρίως αντιβιοτικών, δεν ενδείκνυται αφού ως γνωστόν επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα εξασθενώντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Αντίθετα, το μυστικό τόσο για την πρόληψη όσο και για την ταχύτερη ανάρρωση από αυτές τις λοιμώξεις είναι η υιοθέτηση μακροπρόθεσμων σωστών διατροφικών συνηθειών. Εφαρμόζοντας καθημερινά έναν υγιεινό τρόπο διατροφής προστατεύουμε τον οργανισμό ενισχύοντας τη φυσική του άμυνα κατά των ιών.

Αρχικά, πολύ σημαντικός παράγοντας για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος είναι η ποσότητα της ενέργειας που λαμβάνουμε μέσω των τροφών. Οι φτωχές ενεργειακά διατροφές καθώς και οι αυστηρές υποθερμιδικές δίαιτες, κάτω από 1.200 θερμίδες αποδυναμώνουν την ανοσοποιητική λειτουργία. Αντιθέτως, ούτε η υψηλή ενεργειακή πρόσληψη βοηθά, καθώς η υπερκατανάλωση θερμίδων καθιστά τον οργανισμό ευπαθή στις μολύνσεις.

Δεν αρκεί όμως μόνο η ποσότητα, αλλά και η ποιότητα των τροφίμων που καταναλώνονται. Τροφές πλούσιες σε λιπαρά και ζάχαρη, καθώς και τα επεξεργασμένα τρόφιμα το μόνο που δίνουν στον οργανισμό είναι περιττές θερμίδες. Από την άλλη, τα τρόφιμα που θωρακίζουν τον οργανισμό είναι όσα περιέχουν βιταμίνες, αντιοξειδωτικά, μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Πιο συγκεκριμένα, για την προστασία από ιώσεις πρέπει να καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες από φρούτα και λαχανικά, ώστε να προσλαμβάνονται οι ποσότητες βιταμινών C, A και Ε που απαιτούνται. Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνες η βιταμίνη C αυξάνει τα επίπεδα μίας ουσίας που βρίσκεται στο σώμα μας και ονομάζεται ιντερφερόνη, η οποία σχηματίζεται από τα κύτταρα μας όταν βρίσκονται υπό την επίθεση των ιών και παράλληλα σχετίζεται με τον σχηματισμό των αντισωμάτων του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Η επαρκής πρόσληψη τροφών αυξημένων σε βιταμίνη C κρίνεται αναγκαία ειδικότερα στους καπνιστές όπου οι ανάγκες είναι πιο αυξημένες λόγω της μειωμένης απορρόφησης. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C είναι οι πιπεριές, το μπρόκολο, το κουνουπίδι, τα ακτινίδια, το λεμόνι, το πορτοκάλι και οι φυσικοί χυμοί εσπεριδοειδών.

Η βιταμίνη Α βοηθά την σωστή λειτουργία των λευκών αιμοσφαιρίων, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Α είναι το συκώτι, τα αυγά, το μοσχαρίσιο κρέας οι οποίες πρέπει να καταναλώνονται εβδομαδιαίως σε μέτριες ποσότητες. Επίσης, βιταμίνη Α περιέχουν και τα λαχανικά όπως το καρότο, το σπανάκι, οι γλυκοπατάτες, το μπρόκολο τα οποία μας παρέχουν επιπρόσθετα αντιοξειδωτικά και μας προστατεύουν από λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος. Η κατανάλωση λιπαρών ψαριών όπως είναι οι σαρδέλες και το σκουμπρί είναι πολύ καλές πηγές βιταμίνης Α αλλά και ωμέγα-3 λιπαρών οξέων τα οποία ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα προστατεύοντας μας από τις ιώσεις.

Ο ψευδάργυρος είναι ένα σημαντικό μεταλλικό ιχνοστοιχείο, που παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και εντοπίζεται στα περισσότερα πρωτεϊνούχα τρόφιμα, όπως μοσχάρι, αρνί, χοιρινό, γαλοπούλα, κοτόπουλο, σολομός, αστακός και μύδια. Επίσης, τροφές όπως το πράσινο τσάι, το γιαούρτι, το μέλι, τα μανιτάρια, η κοτόσουπα, το ελαιόλαδο μπορούν να βοηθήσουν τον οργανισμό στη «μάχη» κατά των ιών. Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε το νερό η αυξημένη πρόσληψη οποίου βοηθά στην πρόληψη της αφυδάτωσης.

Τέλος, ας σημειωθεί ότι, αν και η πρόληψη είναι σημαντική, η σωστή διατροφή είναι αποτελεσματική και για την καταπολέμηση της γρίπης μετά την προσβολή. Συνεπώς, χρειάζεται να γίνονται όσο το δυνατόν περισσότερα ποιοτικά γεύματα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης από μια ίωση οι θερμιδικές ανάγκες του οργανισμού είναι αυξημένες και συνεπώς πρέπει να προσλαμβάνεται περισσότερη ενέργεια από την τροφή. Για αυτό το λόγο ακόμα και όταν δεν υπάρχει ιδιαίτερη όρεξη, δεν πρέπει να χάνονται γεύματα.

Δημήτρης Λουλούδης

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος